Kayısı / Kayısı Yemekleri


 
KAYISI YEMEKLERİ
 
Malatya Usulü Dana Madalyonları 112 
 
Malzemeler: 170 g dana madalyonları, 50 g remigllas, 20 g krema, 25 g Malatya Kayısısı, 30 g tereyağı 
 
Yapılışı: Madalyonlar tuz ve biberle tatlandırıldıktan sonra tereyağı ile tavada pişirin. Bir soslukta ince doğranmış Malatya Kayısısı sote edilir ve dömiglas ilave edin. Bir süre kaynadıktan sonra krema ilave ederek madalyonların üzerine servis yapın. 
 
Garnitür: İki Malatya Kayısısı’nın çekirdekleri çıkartın içine önceden sote edilmiş ıspanakları doldurun. Kapak tarafına katı beşamel sos ile kapak yapın. Yalnızca kapak tarafı kızartılarak servise hazır edin. Aynı şekilde bir adet kayısının içerisine mısır koyarak da aynı işlemi yapabilirsiniz. 
 
Kayısılı Patates Dolması 112 
 
Malzemeler (10 kişilik): 500 g patates, 50 g tereyağı, 200 g un, 50 g irmik, 2 adet yumurta sarısı.
 
Yapılışı: Patatesler püre edilip içerisinde yukarıdaki malzemeler ilave edilerek hamur haline getirin. Hamur bir süre dinlenmeye bırakın. 
 
Malzemeler: ½ kilo haşlanmış kayısı (şekersiz), 100 g tereyağı, 120 g galete unu, kesme şeker, toz şeker. 
 
Yapılışı: Patates hamuru 1 mm kalınlığında açılıp 8 cm’lik kare parçalara kesin.  Kayısıların içini 1 kesme şeker ile doldurun. Kayısıları hamura sarıp yuvarlayın. Hafif tuzlu sıcak suda 10 dakika pişmeye bırakın. Galete ununu tereyağında hafif kavurun. Hamura sarılı haşlanmış kayısıları kavrulmuş galete ununa bulayın. Pudra şekeri ile ve arzuya göre sos ile servis yapın.                 
 
Kayısılı Renaissance Rulo 112 
 
Malzemeler: 1 adet somon filetosu, 200 g Malatya Kayısısı, 50 g krema, 250 g milföy, rakı,  martin, viski, bir demet pazı yaprağı, tuz ve biber. 
 
Yapılışı: Fileto somon balığı ince bir şekilde açın ve kenarlarından artan balıklar ile fars yapın. Farsın içerisine Malatya Kayısısı, rakı, martini, viski ve krema koyarak tatlandırın. Somon balığının içerisine pazı yapraklarını açıp fars sürerek somonu rulo haline getirin. Somon rulosunu tekrar hamura sarın. 170 ºC’de 25 dakika pişirip soğuk olarak servis yapın.  
 
Hamura Sarılı Kayısılı Piliç Göğsü 113 
 
Malzemeler (2 kişilik): 1 parça tavuk göğsü eti, 50 g tavuk kıyması, 1 yumurta, 1 orta büyüklükteki pazı yaprağı, 5 adet kayısı, tuz-biber, ½ dl kayısı püresi, 60 g milföy hamuru, 1 adet yumurta sarısı.
 
Yapılışı: Tavuk göğsünün üzerine tuz ve biber serperek hafifçe sote yapın ve soğuması için bekletin. Tavuk kıymasına tuz, biber, yumurta ve kayısı püresi karıştırın. Tavuk göğsünün üzerini tavuk kıymasının yarısı ile kaplayın. Üzerine kayısıları dizdikten sonra tavuk kıymasının diğer yarısı ile kaplayın. Bütün karışımı önce pazı yaprağına, daha sonra milföy hamuruna sarın. Hamurun üzerini yumurta ile fırçalayın. 180 ºC’deki fırına yerleştirip 20 dakika pişirin. 5 dakika dinlendikten sonra servis yapın.  
 
Cevizli-Kayısılı Hindi Dolması 113 
 
Malzemeler: 1 hindi  (yaklaşık 4 kilo  ağırlığında),  cevizli-kayısılı   iç, 2 yemek
 
kaşığı tereyağı ya da margarin, ¾ bardak inceltilmiş krema, sek beyaz şarap ya da tavuk suyu.  
 
Yapılışı (cevizli kayısılı iç): ¼ bardak yağı bir tavada eritin. ½ bardak kabaca doğranmış cevizi içine boşaltın. Orta hararetin üzerindeki ateşte kızarana kadar, yaklaşık 3 dakika karıştırın. Cevizleri süzgeçle çıkarıp, bir kenara koyun. Tavaya ¼ bardak yağ daha ekleyip iyice kıyılmış 1 orta boy soğanı ve ince doğranmış bir miktar kerevizi yumuşayana kadar pişirin. 6 bardak ufalanmış kepekli ekmeği  bir kaseye   koyup   üzerine   hafifçe    kızarttığımız    sebzeleri,    cevizi,   ½  bardak
 
parçalanmış kuru kayısıyı, ½ çay kaşığı tuzlanıp kurutulmuş tarhunu, çarliston biberi ve ¼ bardak tavuk suyunu, yavaş yavaş ekmek nemlene kadar ekleyin. Hazırladığınız bu harç sekiz bardak kadar olacaktır. Hindinin iç ve dış kısmını soğuk suyla çalkalayın. Eklem ve boyun kısımlarını hindi suyu elde etmek için saklayın. Hindiyi, hazırladığınız içle doldurun. Üstüne tereyağı sürdükten sonra göğüs kısmı  yukarı gelecek şekilde tepsiye yerleştirin. 180 ˚C’deki  fırında yaklaşık 3 saat pişirin. 
 
Hindili Pilav 114 
 
Malzemeler (4 kişilik): 2 çorba kaşığı sıvı yağ, 350 gram ince şeritlere kesilmiş hindi göğsü, 2 çorba kaşığı kavrulmuş kabuksuz badem, ince doğranmış bir soğan, birer tatlı kaşığı kimyon, kırmızı toz biber, Hint safranı ve kişniş, 3.5 su bardağı tavuk suyu, 4 adet doğranmış taze soğan, 6 adet kuru kayısı, 3 çorba kaşığı kuru üzüm, 2 defne yaprağı. 
 
Yapılışı (Pişirme süresi 40 dakika): Sıvı yağı büyük bir teflon tavada kızdırın. Hindi etini kızarana kadar kavurun. Eti kevgirle tavadan alın. Aynı işlemi bademlere de uygulayın. Soğan ve baharatları aynı yağda 5 dakika kavurun. Pirinci ekleyip bir dakika karıştırarak pişirin. Tavuk suyunu ilave ettikten sonra kayısıları, taze soğanı, kuru üzümleri ve defne yapraklarını ekleyin. İsteğe göre tuz ilave edip kapağını kapatın. Çok kısık ateşle 20 dakika pişirin. Arada karıştırın. Hindi eti ile bademleri pilava ekleyin. 10 dakika daha sıvı emilip pirinç yumuşayana kadar kısık ateşte pişirmeye devam edin. 
 
Kayısılı İzmir Pilavı 115
 
Malzemeler: 1 bardak pirinç, 1 çay kaşığı tuz, 1 soğan (rendelenmiş), ½ çay kaşığı şeker, ½ çay kaşığı tarçın, 2 bardak tavuk suyu, 2 bütün kuru kayısı (Ufak ufak doğranmış), 2 çorba kaşığı çam fıstığı, 2 çorba kaşığı kuş üzümü, 2 çorba kaşığı küçük doğranmış ceviz, 5 çorba kaşığı margarin, tuz, biber.
 
Yapılışı: Pirinci ayıklayıp, bir tepsiye koyun. 1 çay kaşığı tuz katın ve üzerini örtecek kadar sıcak su ilave edip, soğumasını bekleyin. Birkaç kez yıkadıktan sonra iyice süzüp bir kenarda bekletin. Rendelenmiş soğanı tencereye koyun, margarin ilave edin ve devamlı karıştırarak orta hararette 3 dakika kadar pembeleştirin. Çam fıstıklarını katın, 2 dakika kadar kavurun. Tavuk suyu ve doğranmış  kayısıları ilave edin, kaynatın. Kuş üzümü, ceviz, tarçın, şeker, biber, tuz ve pirinci de katın, sadece bir defa karıştırın, kapağını kapatın ve yüksek ateşte karıştırmadan 5 dakika pişirin. Sonra ateşi iyice kısın ve pirinç suyunu tamamen çekinceye kadar 15 dakika daha pişirin. Ateşten alın, kapağını kaldırın, tencerenin üstünü bir peçete ile örtüp kapağını kapatın. Bu şekilde 40 dakika kadar ılık bir yerde demlendirin. Pirinçleri zedelemeden servis tabağına aktarıp servis yapın.
 
Kayısılı Pilav 116
 
Malzemeler: ½ kg baldo pirinç, tereyağı, kuru kayısı (arzu edildiği kadar), bir ölçü safran, 2 yemek kaşığı tuz.
 
Yapılışı: Kayısıları bol su ile yıkayın. Sonra bir tencerede erittiğiniz tereyağında kavurun. Kaynama noktasına gelince pirinç, safran ve tuzu atıp kaynatın. Kayısılar pişince, ateşten indirin. 10 dakika sonra servis yapın.
 
Kayısılı Et 116
 
Malzemeler: 1 kg yağsız kuşbaşı et, 100 g kuru  kayısı, 3 çorba kaşığı margarin, 2 adet kuru soğan, 2 diş sarımsak, 1 çorba kaşığı köri, 2 adet defne yaprağı, 1 çubuk tarçın, 1.5 su bardağı  soğuk su, 2 su bardağı sıcak su, 150 g yağlı yoğurt, 2 tatlı kaşığı nişasta, 2 adet kırmızı elma, 2 çorba kaşığı limon suyu, 3 çorba kaşığı ince kıyılmış maydanoz, tuz, kara biber.
 
Yapılışı: Önce kayısıları 2 su bardağı sıcak su ile ıslatın. Bir saat bekletin. Bu arada, 2 çorba kaşığı margarini bir tencereye alın. Etleri yağda kavurun. Tuzunu ve kara biberini ekleyin. Daha sonra yağda kavurduğunuz etleri tencereden dışarı alın. Sonra tencereye 1 çorba kaşığı margarin daha katın. İnce ince doğranmış kuru soğan ve sarımsağı bu yağda kavurun. İçine, köri, defne yaprağı ve tarçını ilave edin. Ardından, kuşbaşı eti ve 1.5 bardak suyu tencereye boca edin. Sonra kayısıları tencereye alın. Tenceredeki kayısıların suyundan 1 su bardağı kadar alıp yoğurt ile çırpın. Tekrar tencereye koyun. Yaklaşık 20 dakika daha pişirin. Diğer yanda, elmaları kabuklarını soymadan incecik dilimleyin. Küçük bir kapta, nişasta ile limon suyunu güzelce çırpıp tencereyi ocaktan alın. Üzerine ince kıyılmış maydanoz serpin ve servis yapın.
 
Kayısılı Tacin 113
 
Malzemeler: 1 tavuk, iri bir soğan, bir tutam zefran, bir tutam karabiber, tarçın, bir bardak toz şeker, 300 g kayısı,  bir bardak su, 
 
Yapılışı: Çukur bir kapta doğradığınız ince halka soğanlar, safran, karabiber, tarçın, bir çay bardağı çiçek yağı, bir tutam tuz ile karıştırın. Tavuğun üzerine ve içine sürün. Biraz bekletin. Tencerenin içinde karıştırarak kızartın. Bir su bardağı su ilave edin ve pişirin. Bir kaşık tereyağı ilave edin. Kayısıları önceden ıslatın. Bir bardak su, bir bardak şeker, üç parça kabuk tarçınla kaynatın. Pişince sadece taneleri tavuğun yanına ilave ederek servis yapın.
 
Kayısılı Yarma 112 
 
Malzemeler: 1 su bardağı fasulye, 1 su bardağı nohut, 1 su bardağı çekilmiş ince yarma, 750 g kuru kayısı, 1 su bardağı süt, 1 tatlı kaşığı tarçın, 250 g ceviz, 1 kg şeker, yeteri kadar su, arzuya göre 2 yemek kaşığı buğday nişastası. 
 
Yapılışı: Nohut ve fasulyeyi bir gün önceden ıslatın. Düdüklü tencerede nohut ve fasulyeyi 20-25 dakika haşlayın. Yarmanın içine aldığı kadar az miktarda ılık su ile yoğurup misket gibi yuvarlayın. Kayısıları yıkayıp bir tencereye haşlanmak için atın. Kaynamaya başladığı zaman içine haşlanmış nohut ve fasulyeyi atın. Kayısı biraz kaynadıktan sonra misket gibi yaptığınızı bunların içine atıp 10 dakika kaynatıp içine  şekeri ve sütü koyup 15 dakika daha kaynatın. Arzuya göre, kat şeklinde yenmek istenirse nişastayı yarım çay bardağı suyla eritip içine koyup bir taşım kaynatın. Ceviz içine atılıp karıştırın. Daha sonra kaselere konulup dolapta soğutun. Üzerine tarçın serpilerek servis yapın. Ya da nişasta konulmadan da yenebilir.
 
Kayısılı Kanepe Çeşitleri 112 
 
Malzemeler (1 kişilik): 12 adet şekersiz haşlanmış kayısı, 200 g krem peynir, 50 g rokfor peyniri, 10 g ceviz, 25 g dana jambonu.
 
Yapılışı: Kayısıları iyice kurutun. Rokfor peynirini püre haline getirin. Jambonu püre haline getirin ve 50 g krem peynir ile karıştırın. 4 adet kayısıyı rokfor peyniri ile doldurulup dekore edin. 4 adet kayısıyı dana jambonu ile doldurulup dekore edin. 4 adet kayısı krem peynir ile doldurulup ceviz ile dekore edin.
 
Buyresiyye (Kadıntuzluğu Yemeği) 117
 
Malzemeler: 500 g koyun budu et, 200 g kadıntuzluğu, 200 g bal, 200 g kıyma, 2 adet kuru soğan, 100 g badem, 1 salkım üzüm, 15 adet kuru kayısı, 50 g pirinç, 1 kahve kaşığı karanfil, 3 adet elma, tuz, gülsuyu, 4 çorba kaşığı sıvı yağ.
 
Yapılışı: Kuşbaşı eti küçük parçalar halinde hazırlayın. Sonra, sıvı yağda çevirin ve az suda pişirin. Bu arada, kadıntuzluğunu mikserden geçirin. Balı ısıtın. Fındık büyüklüğünde köfteler hazırlayın. Kuru soğanı ince ince doğrayın. Üzümlerin kabuklarını soyup çekirdeklerini ayıklayın. Kayısıları bol su ile güzelce yıkadıktan sonra, ince dilimleyin. Karanfili öğütün. Elmaları doğrayın. Et pişmek üzere iken önce kadıntuzluğunu, sonra balı, daha sonra da geri kalan malzemeyi ilave edin. Bu şekilde yemeği biraz pişmeye bırakın. Yemeği ocaktan aldığınızda ise üzerine az gülsuyu serpin.
 
Mahmudiyye 117
 
Malzemeler: 1 adet tavuk, 90 g bal, 3 çorba kaşığı kıyılmış badem, 12 adet kuru kayısı, 1 salkım üzüm, 400 g tel şehriye, tereyağı, tuz.
 
Yapılışı: Tavuğu tuzlu suda haşlayın. Sonra, ocağı kapatın. Tavuğu bir geniş kaba alıp kemiklerinden ayırın ve parçalara bölün. Isıtılmış bala tavuk suyunu ilave edin. Soyulmuş ve çekirdekleri ayıklanmış üzümü, ince kıyılmış kayısıyı ve bademi ekleyin. Bunların üzerine tavuğu koyun. Bir tavada tereyağını eritin. Tel şehriyeyi kızarıncaya kadar tavada çevirin. Tavuğun üzerine boca edin. Soyulmuş ve çekirdekleri ayıklanmış üzümü, ince kıyılmış kayısıyı ve bademi ekleyin. Bunların üzerine tavuğu koyun. Bir tavada tereyağını eritin. Tel şehriyeyi kızarıncaya kadar tavada çevirin. Tavuğun üzerine boca edin. Yemeğin suyu ile karıştırın ve sonra da dinlendirin.
 
Sultan Kayısı Saksı Kebabı 112
 
Malzemeler: 1 kg kuzu eti (kuşbaşı), 500 g kuru kayısı, 200 g arpacık soğan, 5 diş sarımsak, 2 yaprak defne,  1 çay kaşığı zencefil, 1 çay kaşığı karabiber, 1 su bardağı süt, 500 g Brüksel lahanası, 50 g margarin, limon suyu, tuz, şeker.
 
Yapılışı: Et, soğan, sarımsak, tarçın, karabiber, zencefil, yağ, limon suyu, defne yaprağı, süt, tuz  ve  şeker  gibi  tüm  bu malzemeler bakır ve dibi kalın tencereye koyarak ağzını kapatın. 40-45 dakika pişirdikten sonra kayısı ve lahanayı kaynar suyla banyo yapıp, kayısı ve lahanayı ayrı ayrı tavalarda sote tabir ettiğimiz şekilde sallayarak et ve diğer malzemeyi ilave edin. Küçük toprak saksılara taksim edilerek üstüne milföy hamurundan kapak yapıp orta ölçülü bir fırında 20-25 dakika pişirin ve sıcak olarak servis yapın. 
 
Soya Soslu Tavuk 112 
 
Malzemeler: 10 parça tavuk kanadı, 1 su bardağı soya  sosu, 1 tatlı kaşığı salça, 1 çay kaşığı  şeker, 4 diş sarımsak, iyi ezilmiş yeterli miktarda ayçiçek yağı. 
 
Yapılışı: Soya sosunu, salçayı, şekeri ve sarımsağı derince bir kasenin içinde iyice karıştırın. Tavuk kanatlarını temizledikten sonra önceden kızdırılmış yağlarda iyice kızartın. Yağları iyice süzülen tavuk kanatlarını daha önce hazırlamış olduğunuz soya sosu karışımına koyup 5 dakika beklettikten sonra servis yapın. 
 
Cosmopolitan Tavuklar Tavuk Sote 112
 
Malzemeler: 500 g tavuk şiş, 200 g mantar, 3 adet domates, 4 yeşil biber, 1 büyük soğan, kıyılmış bir tutam karabiber, bir tutam kırmızı biber, bir miktar tuz, yeterince margarin. 
 
Yapılışı: Domates ve biberleri küp şeklinde doğrayın. Mantarları iyice yıkandıktan sonra büyüklerine göre ikiye ya da üçe bölün. İnce doğradığınız soğanı, tencerede hafifçe kavurun. Sonra tavukları da ekleyerek, bir süre daha karıştırın. Daha sonra önceden doğradığınız mantar, domates ve biberi da ekleyip üstüne bir miktar su katın. En son baharatla tuz ilave ederek kısık ateşte pişirin.
 
Kayısılı Mercimek Çorbası 118
 
Malzemeler (6 Kişilik):  3 çorba kaşığı zeytin yağı, doğranmış 1 büyük baş soğan, kıyılmış 2 diş sarımsak, 80 g kuru kayısı, 120 g kırmızı mercimek, 1 litre sebzeli et suyu, doğranmış 3 büyük dilim domates, ½ çorba kaşığı kimyon, ½ çorba kaşığı kekik, tuz ve kara biber, 2 çorba kaşığı limon suyu.
 
Yapılışı: Zeytin yağı, kayısı, soğan ve sarımsakları bir tencerede karıştırın. Et suyunu ve mercimekleri ilave edin. Karışımı kaynatın. Sonra kaynama  noktasının     altında   30  dakika  daha  pişirin.  Domates,  kimyon,  kekik,  tuz ve karabiberi ilave edin ve 10 dakika daha kaynatın. Limon suyunu ekleyin. Çorbayı blenderde geçirerek püre haline getirin. Tekrar tencereye koyarak servis yapın.
 
Kayısı Dolması 119
 
Malzemeler:  25 adet büyük boy kuru kayısı, 1.5 çorba kaşığı zeytinyağı, 150 g kuzu veya dana kıyma, ½ bardak pirinç (10 dakika sıcak suda bekletilmiş, süzülmüş), ½ çay kaşığı tarçın, tuz, taze çekilmiş biber, 2 çorba kaşığı şeker, 1.5   çorba kaşığı tereyağı.
 
Yapılışı: Yıkanmış kuru kayısıları 10 dakika sıcak suda bekletin. Beklettiğiniz suyu ve kayısıları bir tencereye alın, su kaynadıktan sonra 15 dakika pişirin. Süzün ve soğumaya bırakın. Bu arada içi hazırlayın. Tavada yağı kızdırın, kıymayı 2-3 dakika pişirin. Ateşten alın, süzülmüş pirinçle karıştırın, soğutun. Tarçın, tuz ve biberle karıştırın. Her şey birbiriyle karışana dek yoğurun. Küçük bir kapta ½ bardak suyu ve şekeri kaynatın, şeker erisin. Kayısıları içle doldurun, tereyağıyla sıvanmış bir kaba yan yana dizin. Şekerli suyu üzerinde gezdirin. Kaynatın, kaynadıktan sonra ateşi kısın. 35 dakika üstü kapalı pişirin. Piştikten sonra 10 dakika üstü kapalı bekletin.
 
112  Anonim, 1997, Malatya Kayısısı ve Yemekleri, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası yayınları.
 
113  İbrahim Kılıç, 1994. Mutfağımızda Kayısı. Standart Dergisi Kayısı Özel Sayısı
 
114   Fevziye Aksoy, 16.05.1998. Milliyet Gazetesi
 
115   htttp://superonline.com/gurme/tarif/yemekler/yemek180.htm (Erişim Tarihi: 16.06.2000)
 
116  Jülide Ergüder, 29.08.2003 Hürriyet Gazetesi
 
117  Jülide Ergüder, 08.09.2003 Hürriyet Gazetesi
 
118  http://thecookshouse.tripod.com/Recipes/apricot.htm  (Erişim Tarihi: 19.10.2003)  
 
119   http://hurriyetim.com.tr/tatilpazar/latin/00/04/30/eklhab/22ekl.htm (Erişim Tarihi: 16.06.2000)